Met het team (Bureau Architectuur Digitale Overheid) werken we momenteel aan de Architectuur Digitale Overheid. Als het goed is, wordt dit een belangrijk een veelgebruikt product. Het doel van deze architectuur is om een duidelijk, maar wat mij betreft ook ambitieus, doel te stellen voor de gemeenschappelijke bouwblokken van de digitale overheid. De zaken die iedereen gebruikt bij het uitvoeren van diens taken, maar ook om de boel intern en onderling goed te organiseren, in dienst van burger, ondernemer en ambtenaar. Het beschrijft niet de toestand van morgen, maar de toestand van een jaar of zeven verder. De gedachte daarvan is dat iedere organisatie dan een keer een wijziging heeft moeten doorvoeren, die dan meer in de gezamenlijke richting kan worden gemaakt. Tegelijkertijd moet dit product je dan wel helpen om morgen dus die goede keuzes de juiste kant op te maken. Als het te generiek is, dan maakt het geen (goede) keuzes.

Dus probeerde ik iets simpels: overzicht maken. Eén beeld van de architectuur digitale overheid. Simpelweg laten zien hoe de huidige gemeenschappelijke bouwstenen zich tot elkaar (de GDI) verhouden, waar de overlap zit, waar de gaten vallen, en wat we eigenlijk aan het bouwen zijn met z’n allen. Daarbij wat onze gemeenschappelijke doelen zijn, gemeenschappelijke “functies” (zie de afbeelding van GovStack) die vrijwel iedere organisatie wel heeft, en ook welke wettelijke verplichtingen we allemaal gemeenschappelijk hebben. Zoals ieder weldenkend modern mens zorgde ik voor wat hulp, ik gebruikte AI . Dat zeg ik er bewust bij, want ik merk dat het bij de overheid nog ongemakkelijk voelt om daar open over te zijn. Dus laat me helder zijn over wat ik wél en níet deed: ik stopte er uitsluitend openbare informatie. Allemaal stukken die iedereen kan vinden op het internet. Wat ik (samengevat) vroeg was: breng de relaties in kaart, laat zien wat samenhangt, wat overlapt, wat botst, wat verouderd is. En daar kwam al best een aardig beeld uit maar het klopte gewoon niet. Aan de ene kant omdat ik niet genoeg informatie had en dus het taalmodel ook niet, maar misschien ook omdat die samenhang en relaties waar ik om vroeg er eigenlijk niet echt zijn. Technische opties gingen dwars door wet- en regelgeving heen, standaarden zaten op hetzelfde niveau als de generieke functies, benaming week te veel af…

Govstack building blocks

Kortom, zoals je hieronder kan zien, het eindproduct was niet bruikbaar of publiceerbaar (De echt oplettende lezer vraagt zich nu af: waarom publiceer je het dan toch hier?!). Maar als startpunt? Als eerste schets om het gesprek mee te voeren? Enorm waardevol. En eerlijk gezegd beter dan hoe we het nu doen. Want hoe doen we het nu? We schrijven in isolement architectuurdocumenten die verwijzen naar andere architectuurdocumenten die verwijzen naar weer andere architectuurdocumenten. We hebben inmiddels zo’n tachtig gemeenschappelijke bouwstenen, verdeeld over vier domeinen, beschreven in tientallen documenten, beheerd door verschillende gremia. En desondanks de inspanning van zoveel mensen of misschien juist daarom ontbreekt het overzicht. Ook kwam bij mij ook de vraag op, moet alles wat we gemeenschappelijk doen een logische onderbouwing hebben en totaal passend worden gemaakt ten opzichte van alle andere bouwstenen. De trend van modulariteit is er niet voor niets.

Tester toegang architectuur digitale overheid

Dus twee dingen:

  1. Ik wil juist op een verantwoorde manier AI gebruiken mét informatie die niet alleen maar openbaar te vinden is. Zo kan ik betere data aanleveren en krijg ik betere antwoorden. Wie kan me hier eens mee helpen?
  2. We hebben nog heel wat te doen om de Architectuur Digitale Overheid echt bruikbaar te maken voor de bestuurders en voornamelijk beleidsmedewerkers die ermee aan de slag moeten. Daarvoor moeten we veel en vaak in gesprek, om het product steeds weer iets beter te maken!